Η Στρατηγική μας
H Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη, είναι η Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, το ολοκληρωμένο σχέδιο για την αναγέννηση και την αειφορική ανάπτυξη της μητροπολιτικής περιοχής της Θεσσαλονίκης. Η Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη εγκρίθηκε στις 26/06/2017 από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης (ΕΥΔ) του Επιχειρησιακού Προγράμματος Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Για πρώτη φορά εφαρμόζεται με αποτελεσματικότητα ένα καινοτόμο μοντέλο μητροπολιτικής διοίκησης για να αντιμετωπιστούν χρόνια προβλήματα και να αναβαθμιστούν υποβαθμισμένες περιοχές. Το καινοτόμο αυτό μοντέλο μητροπολιτικής διοίκησης:
α) έχει συμπεριληφθεί ως καλή πρακτική στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα REFORM του INTERREG Europe
β) έχει βραβευτεί με το βραβείο «Bravo Governance» του θεσμού BRAVO, ο οποίος αποτελεί έναν θεσμό διαλόγου και ανάδειξης των πρωτοβουλιών που προωθούν τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, υποστηρίζοντας τη δημιουργία της Ελλάδας του αύριο (πρόκειται για μια πρωτοβουλία που διοργανώνεται από το “QualityNet Foundation” στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας “Sustainable Greece 2020”
γ) έχει συμπεριληφθεί ως μοντέλο μητροπολιτικής διοίκησης για τα ΣΒΑΚ στον νέο οδηγό του ELTIS της νέας περιόδου.
Με συνολικό προϋπολογισμό 217,2 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία» 2021-2027 και με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, η Στρατηγική αξιοποιείται σε παρεμβάσεις με πιο άμεσο και ορατό αντίκτυπο στην καθημερινότητα: πράσινες και ανθεκτικές αστικές παρεμβάσεις, βιώσιμη κινητικότητα, κοινωνική συνοχή, ψηφιακό μετασχηματισμό και τεχνική υποστήριξη για την ωρίμανση σημαντικών έργων. Πρόκειται για μια δυναμική διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης, που διατηρεί την ευελιξία να προσαρμόζεται στις ανάγκες της λειτουργικής μητροπολιτικής περιοχής.
Η Στρατηγική οργανώνεται σε πέντε άξονες:
Ο Άξονας 1 στηρίζει τη μετάβαση της Θεσσαλονίκης σε μια πιο εξωστρεφή, δημιουργική και ανταγωνιστική μητρόπολη. Εστιάζει στη σύνδεση της καινοτομίας με την αστική οικονομία, αξιοποιώντας τα δυνατά χαρακτηριστικά της περιοχής: τον πολιτισμό, τον τουρισμό, το περιβάλλον, τη δημιουργική βιομηχανία και τη γαλάζια ανάπτυξη. Μέσα από τη Στρατηγική, η επιχειρηματικότητα αντιμετωπίζεται ως μέρος της ταυτότητας
και της καθημερινής λειτουργίας της πόλης. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι πρωτοβουλίες που δημιουργούν προστιθέμενη αξία, νέες ευκαιρίες, συνεργασίες και πιο ανθεκτική τοπική οικονομία. Με τον τρόπο αυτό, συνδέεται το παραγωγικό δυναμικό της Θεσσαλονίκης με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για
βιώσιμη και έξυπνη αστική ανάπτυξη.
Ο Άξονας 2 εστιάζει στη συνοχή, τη συμμετοχικότητα και τη συμπεριληπτικότητα των γειτονιών της Θεσσαλονίκης. Στηρίζει παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν τη γειτονιά όχι μόνο ως τόπο κατοικίας, αλλά ως ένα ζωντανό κύτταρο καθημερινότητας, συνάντησης, φροντίδας και κοινωνικής σύνδεσης. Μέσα από πιο προσβάσιμες δημόσιες υποδομές, πολυλειτουργικούς κοινόχρηστους χώρους, σημεία συνάθροισης και δράσεις κοινωνικής στέγασης, η Στρατηγική συμβάλλει στη μείωση των αποκλεισμών, στην καταπολέμηση του κοινωνικού διαχωρισμού και στη δημιουργία μιας πόλης πιο κοντά στις ανάγκες των κατοίκων. Η συνεκτική πόλη μειώνει αποστάσεις, αποκλεισμούς και ανισότητες. Μέσω του Άξονα «Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη Συνεκτική & Συμμετοχική» αξιοποιούνται 19 εκατ. ευρώ σε έργα και δράσεις για την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας και συνοχής και την ενσωμάτωση των μειονεκτουσών και ευάλωτων ομάδων.
Ο Άξονας 3 εστιάζει στην ενίσχυση του πρασίνου, στη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και στη δημιουργία μιας μητροπολιτικής περιοχής πιο πράσινης, ελκυστικής και φιλικής για τον κάτοικο και τον επισκέπτη. Στηρίζει πράσινες και βιοκλιματικές αναπλάσεις ανοικτών δημόσιων χώρων, παρεμβάσεις βιώσιμης αστικής κινητικότητας, δίκτυα και διαδρομές πρασίνου, που ενισχύουν την ποιότητα ζωής μέσα στις γειτονιές. Με περισσότερους λειτουργικούς χώρους πρασίνου, πιο δροσερές γειτονιές, πιο ασφαλείς διαδρομές, οι δημόσιοι χώροι γίνονται ζωντανοί χώροι στάσης, περιπάτου, κοινωνικής επαφής και αναψυχής. Οι παρεμβάσεις του Άξονα 3 συμβάλλουν στη μείωση της αστικής θερμικής νησίδας, στη βελτίωση του μικροκλίματος, στην ενίσχυση του πρασίνου και στη δημιουργία καλύτερων συνθηκών μετακίνησης, στάσης και αναψυχής στην πόλη. Στόχος είναι ο δημόσιος χώρος να γίνει πιο λειτουργικός, προσβάσιμος και ανθεκτικός στις σύγχρονες περιβαλλοντικές πιέσεις. Διοχετεύονται
97 εκατ. ευρώ για πράσινους και ελκυστικούς δημόσιους χώρους, βιοκλιματικές αναπλάσεις και γειτονιές με καλύτερη ποιότητα ζωής.
Ο Άξονας 4 εστιάζει στη θωράκιση της Θεσσαλονίκης από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και στη μετάβαση σε μια περιβαλλοντικά υπεύθυνη μητροπολιτική περιοχή. Στηρίζει παρεμβάσεις που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της πόλης, ενισχύουν την ανθεκτικότητα των υποδομών και προωθούν πιο βιώσιμες μορφές καθημερινής μετακίνησης. Συγκεκριμένα, οι δράσεις εκσυγχρονισμού των αστικών μεταφορών, με ηλεκτροκίνητα οχήματα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών, στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και στη διαμόρφωση μιας μητροπολιτικής περιοχής ανθεκτικής απέναντι στις κλιματικές προκλήσεις. Παράλληλα, η θωράκιση των κρίσιμων υποδομών εξασφαλίζει την ανθεκτικότητά τους και, κατά συνέπεια, τη λειτουργία της πόλης, μέσα από την υλοποίηση κρίσιμων αντιπλημμυρικών έργων.
Ο Άξονας 5 «Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη Αποτελεσματική» αξιοποιεί 9 εκατ. ευρώ σε έργα και δράσεις που εκσυγχρονίζουν τη δημόσια διοίκηση και ενισχύουν τη μητροπολιτική συνεργασία. Ειδικότερα, ο άξονας αναβαθμίζει τα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας – όπως τα φανάρια και το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας – για ταχύτερες μετακινήσεις, ενισχύει το Παρατηρητήριο Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης ως εργαλείο κοινής παρακολούθησης και συντονισμού, και υποστηρίζει τον χωρικό σχεδιασμό (τοπικά και ειδικά χωρικά σχέδια, μελέτες πολεοδόμησης) για μια ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη ολόκληρης της μητρόπολης. Στόχος είναι μια αυτοδιοίκηση πιο συντονισμένη, πιο διαφανής και πιο κοντά στις ανάγκες της κοινωνίας.
Η «Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη» ενισχύεται με ειδικό Άξονα Τεχνικής Βοήθειας. Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί σημαντική καινοτομία της τρέχουσας Προγραμματικής Περιόδου, καθώς απαντά στην ανάγκη έγκαιρης υποστήριξης των Δήμων, επιτάχυνσης της ωρίμανσης των παρεμβάσεων και αντιμετώπισης καθυστερήσεων που είχαν παρατηρηθεί κατά την προηγούμενη περίοδο. Η Τεχνική Βοήθεια λειτουργεί οριζόντια, υποστηρίζοντας τους Δήμους σε κρίσιμα στάδια της διαδικασίας ωρίμανσης των έργων, με την προετοιμασία μελετών για τα εμβληματικά έργα αστικής ανάπλασης, ώστε οι παρεμβάσεις υψηλής σημασίας για κάθε Δήμο να αποκτήσουν
την απαιτούμενη ετοιμότητα και να προχωρήσουν με μεγαλύτερη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.